مقالات

بخشنامه نحوه رسيدگي به شهادت و احراز عدالت شهود در محاكم قضایی

بخشنامه نحوه رسيدگي به شهادت و احراز عدالت شهود در محاكم قضايي
مصوب مورخ ٩٩/٠١/١١ رييس قوه قضاييه ابلاغ شد.
اين بخشنامه، در حقيقت نحوه صيانت از اعتبار بينه شرعي در امر قضااست.
تاسيس دو واژگان شهود ساختگي و شهود حرفه اي و نحوه احراز آنها توسط قاضي ، فصل جديدي را در ادبيات حقوقي و قانونگذاري ايران ايجاد نمود.
بحمدالله ايت الله رييسي در تشخيص و رفع موانع و مشكلات مردم و تسهيل امور دستگاه قضا در سطح كلان يد طولايي دارند.امروز هم شاهد حل يك معظل بزرگ و بسيار قديمي هستيم.
بالاخره تابوي سنتي نحوه احراز عدالت شهود بوسيله ابزار مدرن توسط قاضي شكسته شد. به طور بي سابقه اي ابزارهاي نويني براي احراز عدالت شهود و جلوگيري از تباني و شهادت كذب طراحي و در اختيار قاضي قرار گرفت.
از جمله:
ثبت مشخصات شهود پرونده قضايي در سامانه مديريت قضايي و استعلام سوابق شهود بصورت آنلاين كمك بسيار بزرگي به قاضي در امر احراز عدالت شهود مي نمايد.كاري كه تا امروز بي سابقه بوده و ازين پس به بهترين شيوه و بسيار سريع قابل انجام است.
سيستم احراز هويت انلاين شاهد به سرعت و به سهولت به قاضي اين اطمينان را مي دهد كه شخصي كه بعنوان شاهد معرفي شده داري حيات و هويتي واقعي بوده و جلوي هرگونه سواستفاده را سد مي كند.
همچنين قاضي مي تواند سوابق تعداد كمي شهادت دادن توسط شاهد را به آساني ملاحظه نموده و تشخيص دهد كه ايا شاهد اين كار را حرفه خود قرارداده يا خير. امري كه هميشه از ناحيه طرفين دعوي مورد اعتراض واقع مي شد اما راهي براي احراز آن (تشخيص حرفه اي و ساختگي بودن شاهد)وجود نداشت.
در حقيقت جلوگيري از تباني در شهادت و احراز كذب بودن آن و نيز تشخيص شاهد حرفه اي يا ساختگي و نتیجتا صيانت از اعتبار بينه شرعي حاصل اين بخشنامه ارزشمند است. اقدامي كه در تاريخ قضا و قضاوت جاودانه خواهد شد.
معظلي كه مردم و حقوقدانان سالها نسبت به آن دغدغه داشته اند اما به بهترين وجه ممكن نسبت به آن چاره اندیشی شد.
صراحت لهجه و استحكام متن از نظر حقوقي و عدم تطويل در آن، ديگر جاي هيچ شك و شبهه يا اهمالي را باقي نگذاشته است.
استفاده از ابزارهاي مدرن و دخالت دادن تكنولوژي در امر دادرسي و تسهیل در ادای یک تکلیف مهم فقهی در قضاوت از خصيصه هاي مهم اين بخشنامه است.
از ديگر نواوري هاي اين دستور، تعقيب كيفري شهود تباني كننده و حرفه ای یا ساختگي توسط دادرس در حين جريان استماع شهادت شهود مي باشد.
محول نمودن ماموريت شناسايي افرادي كه شهادت دادن در محاكم را حرفه خود قرارداده اند، به حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه علاوه بر پيشگيري از تباني و شهادت كذب، دستوري مترقي و درخور تحسين است.
شايد حقوقدانان مي بايست سالها براي اصلاح يا تصويب مقرراتي براي كشف و تعقيب شهادت كذب و تبانی مطابق با نياز روز جامعه متحمل تلاش و مجاهدت فراوانی می شدند اما اين بخشنامه نه تنها طي اين طريق صعب و طولانی را از میان برداشت بلكه معظل تمیز و برخورد قانونی با شاهد ساختگي و شاهد حرفه اي را به طرز شايسته اي حل و فصل نمود.
باسپاس
كمال رئوف

دکمه بازگشت به بالا