قوانین و مقررات وکالت

آئین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله،‌حق المشاوره و هزينه سفر وكلاي دادگستري موضوع ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۸۵/۴/۲۷ رئیس قوه قضائیه

با توجه به ماده ۱۹ لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري و پيشنهاد کانون‌های وكلاي دادگستري كشور و هیئت اجرائي موضوع ماده ۲ آئین‌نامه اجرايي ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه، آئین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله و هزينه سفر كانون وكلاي دادگستري و وكلا و مشاوران حقوقي قوه قضائيه به شرح ذيل تصويب شد.

ماده ۱ – قرارداد حق‌الوکاله طبق ماده ۱۹ لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري مصوب سال ۱۳۳۳ بين وكيل و موكل معتبر است. در تعيين حق‌الوکاله درصورتی‌که قرارداد در بين نباشد، در مورد محکوم‌علیه، ماليات و سهم تعاون اين تعرفه معتبر خواهد بود چنانچه قرارداد حق‌الوکاله كمتر از ميزان تعرفه وكالتي باشد در مورد محکوم‌علیه مبلغ كمتر ملاك خواهد بود.

ماده ۲ – اگر به‌موجب قرارداد فی‌مابین، مبلغ حق‌الوکاله مازاد بر تعرفه تعیین‌شده باشد درج اين مبلغ در وکالت‌نامه و ارائه آن جهت ابطال تمبر علی‌الحساب مالياتي (موضوع ماده ۱۰۳ قانون مالیات‌های مستقيم مصوب ۱۳۶۶) لازم خواهد بود. چنانچه وكيل با كتمان واقع، در وکالت‌نامه مبلغ حق‌الوکاله را طبق تعرفه اعلام و به اين مأخذ ابطال تمبر شود، لكن حق‌الوکاله بيشتري دريافت نمايد. عمل وكيل در صورت انطباق با ماده ۲۰۱ آن قانون قابل‌تعقیب جزائي خواهد بود. قضات، مديران دفاتر و كارمندان مسئول ابطال تمبر مکلف‌اند مفاد قانون را به‌موقع اجرا گذاشته و ضمن بازرسي و كنترل وکالت‌نامه‌ها عنداللزوم اعلام‌جرم نمايند.

تبصره – در مورد وکلا و مشاوران حقوقي موضوع ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه، سهم تعاون و ساير وجوهي كه قانوناً بايد كسر و به‌حساب كانون وكلا واريز شود كسر نخواهد شد.

ماده ۳ – در دعاوي مالي ميزان حق‌الوکاله در موردي كه حكم دادگاه بدوي از حيث بهاي خواسته قطعي است از حداقل ۱۵۰۰۰۰ ريال و ۱۰٪ بهاي خواسته و حداكثر تا مبلغ ۳۰۰۰۰۰ ريال می‌باشد و در موردي كه حكم از حيث بهاي خواسته قطعي نيست به ترتيب ذيل تعيين می‌گردد:

الف ـ تا مبلغ یک‌صد ميليون ريال ۶٪ از بهاي خواسته و حداكثر ۰۰۰/۰۰۰/۶ ريال.

ب ـ نسبت به مازاد یک‌صد ميليون ريال تا يك ميليارد ريال ۴٪ بهاي خواسته و حداكثر تا مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۴۲ ريال.

ج – نسبت به مازاد يك ميليارد ريال تا ۵ ميليارد ريال ۳٪ از بهاي خواسته و حداكثر تا مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱۶۲ ريال.

د – نسبت به مازاد پنج ميليارد ريال ۲٪ از بهاي خواسته و حداكثر تا مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۲۰۰ ريال.

تبصره درجه تحصيلي، سنوات خدمت، حوزه قضايي محل خدمت می‌تواند موجب افزايش ميزان حق‌الوکاله وكلا به ترتيب زير باشد و در هيچ صورت از حداكثر مقرر در بندهاي بالا افزايش نمی‌یابد.

۱ – وكلاي با مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد تا ۵٪ مبلغ پايه و دارندگان مدارك تحصيلي دكترا تا ۱۰٪ مبلغ پايه به حق‌الزحمه آن‌ها افزوده می‌شود.

۲ – به ازاي هرسال سنوات خدمت قضايي، وكالت و عضويت هیئت‌علمی به ازاي هرسال ۱٪ مبلغ پايه و حداكثر تا ۳۰ سال سابقه و ۲۰٪ مبلغ پايه به‌حق الزحمه آن‌ها افزوده می‌شود.

۳ – وكلاي شاغل در استان تهران و مراكز استان تا ۱۰٪ مبلغ پايه و وكلاي شاغل در شهرهاي بزرگ تا ۵٪ مبلغ پايه به‌حق الزحمه آن‌ها افزوده می‌شود.

ماده ۴ – شصت درصد حق‌الوکاله مقرر در بندهاي الف – ب – ج و د به مرحله نخستين و چهل درصد بقيه به مرحله تجديدنظر تعلق می‌گیرد. حق‌الوکاله هر مرحله در پايان همان مرحله به وكيل پرداخت می‌گردد.

ماده ۵ –

الف – حق‌الوکاله دفاع از دعاوي جلب ثالث، تقابل، ورود ثالث و اعتراض ثالث نصف ميزاني است كه در بندهاي الف، ب، ج و د ماده ۳ مقرر است ولي حق‌الوکاله دعاوي ورود ثالث، جلب ثالث، تقابل و اعتراض ثالث مطابق تمام حق‌الوکاله مرحله‌ای است كه ثالث در آن مرحله وارد يا جلب شده يا دعوي تقابل مطرح و يا به رأي صادره در آن مرحله اعتراض نموده است.

ب – حق‌الوکاله حكم غيابي و اعتراض به‌حکم مذكور به ميزان مقرر دربندهای الف و ب ماده ۳ است. ليكن چنانچه به‌حکم غيابي اعتراض شود از جهت تعقيب و دفاع از دعوي، حق‌الوکاله ديگري به وكيل محکوم‌له حكم غيابي تعلق نمی‌گیرد.

ج – حق‌الوکاله وكيل در دادسراها، نظير دادسراي نظامي و دادسراي دیوان عالی كشور و غيره نصف ميزان حق‌الوکاله مذكور در ماده ۳ است و چنانچه وكيل دعوي را در دادگاه نيز تعقيب كند علاوه بر مبلغ مذكور حق‌الوکاله مرحله نخستين نيز طبق اين آئین‌نامه به وي تعلق می‌گیرد.

ماده ۶ – در مواردي كه دعوي به يكي از نتايج ذيل منتهي شود حق‌الوکاله به ترتيب زير تعيين می‌شود.

الف – براي قرار ابطال دادخواست پيش از پاسخ و دفاع از دعوي ربع حق‌الوکاله مرحله نخستين.

ب – براي قرار ابطال دادخواست پس از پاسخ و دفاع از دعوي نصف حق‌الوکاله مرحله نخستين.

ج – براي قرار سقوط دعوي تجدیدنظر قبل از پاسخ و دفاع از دعوي ربع حق‌الوکاله مرحله تجديدنظر.

د – براي قرار سقوط دعوي تجدیدنظر پس از پاسخ و دفاع از دعوي نصف حق‌الوکاله مرحله تجديدنظر.

هـ – براي قرار رد دعوي به علت قبول ايراد مرور زمان و قرار سقوط دعوي اعتراض بر ثبت و رد تقاضاي اعاده دادرسي و قرار رد دعوي به علت اعتبار امر مختومه تمام حق‌الوکاله‌ای كه براي حكم مقرر است.

و – براي ساير قرارهايي كه مستقلاً قابل تجديدنظر است ميزان حق‌الوکاله، نصف حق‌الوکاله آن مرحله می‌باشد و درصورتی‌که اين نوع قرارها فسخ و نقض شود حق‌الوکاله‌ای اضافه بر آنچه براي رسيدگي ماهوي مقرر است براي رسيدگي پس از فسخ و نقض تعلق نخواهد گرفت.

ماده ۷ – حق‌الوکاله رسيدگي بعد از نقض نصف حق‌الوکاله قبل از نقض است.

ماده ۸ – در دعاوي غیرمالی اعم از اينكه خواسته مالي نيست يا تعيين بهاي خواسته قانوناً لازم نيست و همچنين در دعاوي كيفري، دادگاه ميزان حق‌الوکاله و خسارات مورد مطالبه از طرف محکوم‌له را به شرح مقرر در اين ماده تعيين خواهد كرد اعم از اينكه خود خواهان يا متهم و يا دادگاه وكيل تعيين كرده باشد حق‌الوکاله:

الف – در دعاوي خانوادگي به‌طور مطلق مانند طلاق و تمكين يا دعاوي مالي ناشي از نكاح و طلاق و دعاوي امور حسبي حداقل ۰۰۰/۳۰۰ ريال و حداكثر ۰۰۰/۰۰۰/۴ ريال.

ب – در دعاوي كيفري:

۱ – در دعاوي كيفري مستلزم مجازات شلاق، جزاي نقدي، سرقت مشمول حد، قصاص عضو و ديه عضو، حبس كمتر از ده سال حداكثر مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۵ ريال.

تبصره – چنانچه براي يك جرم چند مجازات پیش‌بینی‌شده باشد يك حق‌الوکاله تعلق می‌گیرد در جرائم متعدد موضوع بند يك كه نسبت به آن بعد از رسيدگي تصميم قضائي اتخاذ شده باشد براي هر عنوان ۰۰۰/۵۰۰ ريال و حداكثر براي سه عنوان مبلغ ۰۰۰/۵۰۰/۱ ريال به حق‌الوکاله اضافه می‌شود و نسبت به مازاد مبلغي پرداخت نخواهد شد.

۲ – در دعاوي مستلزم قصاص نفس، محاربه، حدود مستوجب قتل، ديه نفس، حبس ۱۰ سال و بيشتر حداكثر مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱۰ ريال.

تبصره – اجتماع مجازات متعدد براي جرم واحد موجب تعدد حق‌الوکاله نمی‌باشد در جرائم متعدد اين بند كه بعد از رسيدگي قضائي نسبت به آن اتخاذ تصميم شده باشد براي هر عنوان جزائي مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱ ريال و حداكثر ۰۰۰/۰۰۰/۳ ريال به حق‌الوکاله وكيل اضافه می‌شود و مازاد بر آن مبلغي تعلق نمی‌گیرد.

ج – در ساير دعاوي غیرمالی حداقل حق‌الوکاله ۰۰۰/۳۰۰ ريال و حداكثر ۰۰۰/۰۰۰/۴ ريال تعيين می‌شود.

تبصره افزايش ضريب تخصص، سنوات خدمت، مناطق جغرافيايي با رعايت اين شرط كه از حداكثر مقرر در بندهاي فوق افزوده نشود به شرح تبصره ماده ۳ تعيين می‌شود. همچنين مفاد مواد ۴ تا ۷ اين تعرفه در خصوص دعاوي غيرمالي نيز اعمال می‌شود.

ماده ۹ – حق‌الوکاله در ديوان عدالت اداري و مراجع غير قضايي (از قبيل سازمان تعزيرات حكومتي، هیئت‌های مندرج در قانون كار و غيره) طبق اين آئین‌نامه است كه ۶۰ درصد آن به مرحله نخستين و ۴۰ درصد به مرحله تجديدنظر تعلق می‌گیرد.

ماده ۱۰ – حق‌الوکاله اموري كه خارج از دادگستري يا پس از طرح آن در دادگاه به داوري ارجاع می‌گردد منجر به صدور رأي داور می‌شود يا در شوراهاي حل اختلاف رسيدگي شود و نيز در موردي كه دعوي در دادگاه يا خارج از دادگاه به صلح ختم می‌شود به ميزان حق‌الوکاله مرحله نخستين است.

ماده ۱۱ – در مورد عزل وكيل يا انتفاي موضوع وكالت به جهتي از جهات قانوني ديگر اگر كار وكيل تمام‌شده يا پرونده براي صدور حكم مهيا باشد تمام حق‌الوکاله آن مرحله به وكيل تعلق خواهد گرفت. در غير این صورت ميزان حق‌الوکاله وكيل به‌تناسب كاري كه در آن مرحله انجام داده است حسب مورد به تشخيص كانون وكلا يا مركز امور مشاوران حقوقي، وکلا و كارشناسان قوه قضائيه يا مراجع قضايي تعيين خواهد شد.

ماده ۱۲ – در دعاوي كه خواسته دعوي از طرف خواهان قانوناً تقويم می‌شود حق‌الوکاله به نسبت ارزش واقعي خواسته بايد تعيين شود. در صورت عدم توافق طرفين در تعيين ارزش واقعي خواسته، دادگاه ميزان واقعي ارزش خواسته را با ارجاع امر به كارشناس تعيين و ملاك حكم قرار می‌دهد.

ماده ۱۳ – ميزان حق‌الوکاله امور اجرايي در دادگاه‌ها و شعب اجراي ثبت حداكثر ۲ درصد نسبت به محکوم‌به يا مورداجرا تعيين می‌شود و يا ممكن است به‌تناسب اقداماتي كه وكيل انجام داده است تعيين شود و درهرصورت از ۰۰۰/۰۰۰/۵ ريال تجاوزي نخواهد كرد. در مورد ساير اجرائیه‌ها تعيين ميزان حق‌الوکاله به نظر دادگاه صلاحیت‌دار است.

ماده ۱۴ – چنانچه وكيل بدون تنظيم وکالت‌نامه نسبت به ارائه خدمات حقوقي مثل تنظيم دادخواست، شكوائيه، اظهارنامه، لايحه دفاعيه، مشاوره حقوقي، مطالعه پرونده اقدام نمايد برابر بندهاي ذيل از حق‌الزحمه متناسب برخوردار می‌شود.

الف – تنظيم دادخواست يا شكوائيه به مبلغ ۰۰۰/۲۰۰ ريال.

ب – تنظيم لايحه تا پنج صفحه به ازاي هر صفحه ۰۰۰/۲۰۰ ريال و بيشتر.

از پنج صفحه تا هر ميزان به ازاي هر صفحه ۰۰۰/۱۰ ريال و حداكثر تا ۰۰۰/۳۰۰ ريال

ج – حق المشاوره از قرار هر ساعت حداكثر ۰۰۰/۵۰ ريال.

د – حق مطالعه پرونده حداكثر مبلغ ۰۰۰/۱۵۰ ريال.

ماده ۱۵ – وكلاي دادگستري و كارگشايان مکلف‌اند معادل نصف آنچه بابت ماليات طبق قانون مالیات‌های مستقيم تمبر به وکالت‌نامه الصاق می‌کنند براي صندوق حمايت وكلا و كارگشايان و نيز يك بيست و پنجم ماليات را بابت هزينه كانون به حسابداري دادگستري پرداخت كنند و صندوق دادگستري مكلف است سهم صندوق حمايت و یک‌چهارم سهم كانون را از كليه وكلاي كانون و كارگشايان را در هر موردقبول و در آخر هرماه به كانون وكلاي دادگستري مربوط بپردازد. دو درصد ازآنچه وصول می‌شود حق‌الزحمه متصديان وصول خواهد بود.

ماده ۱۶ – ميزان حق‌الوکاله در دیوان عالی كشور و شعب تشخيص آن در دعاوي مالي بيست درصد از كل رقم حق‌الوکاله مذكور در ماده ۳ اين آئین‌نامه خواهد بود و در مورد دعاوي غيرمالي بر اساس تعرفه تجدیدنظر می‌باشد.

ماده ۱۷ – هزينه مسافرت وكلا كيلومتري پانصد ريال رفت‌وبرگشت می‌باشد مگر هزینه‌های مذكور از سوي موكل تقبل شود و فوق‌العاده روزانه مبلغ ۰۰۰/۲۵۰ ريال تعيين می‌گردد.

ماده ۱۸ – اين آئین‌نامه در تاريخ ۲۷/۴/۱۳۸۵ به تصويب رئيس قوه قضائيه رسيد و پانزده روز پس از انتشار در روزنامه رسمي در سراسر كشور لازم الاجراء بوده و از اين تاريخ آئین‌نامه تعرفه سابق ملغي است.

دکمه بازگشت به بالا